Ý nghĩa của bài thơ tình già tuyệt vời nhất 2024

Xem Ý nghĩa của bài thơ tình già tuyệt vời nhất 2024

Là nòng cốt của “Nhóm” “Nhân văn giai phẩm”, ông bị khai trừ ra khỏi hội nhà văn (1958). Ông mất ở Hà Nội ngày 05 tháng 08 năm 1960 (Về năm mất của Phan Khôi, có khá nhiều thông tin không chính xác, trong nhiều bài viết. Theo Từ điển Văn học (Bộ mới xuất bản năm 2004), Phan Khôi mất ngày 05 tháng 08 năm 1960.

Cũng nên kể thêm rằng“Nhân văn giai phẩm”, xét về khởi thủy là sự phối hợp giữa tờ Nhân Văn, một tờ báo văn hóa – xã hội có trụ sở tại 27 Hàng Khay Hà Nội do Phan Khôi khiến cho chủ biên có tạp chí Giai Phẩm tạo thành. kể một biện pháp khác, đây là cơ quan ngôn luận của phong trào văn học nghệ thuật theo khuynh hướng “Nghệ thuật vị nghệ thuật” đối lập có khuynh hướng“ Nghệ thuật vi con người” giữa các năm thập niên năm mươi của thế kỷ trước.

các thành viên của xu thế Nhân văn giai phẩm, đều là các nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu nổi danh như: Hoàng Cầm, Hữu Loan, Trần Dần, Phan Khôi, Phùng Quán, Lê Đạt, Cao Xuân Huy, Văn Cao, Nguyễn Văn Tý, Trần Đức Thảo, Đào Duy Anh, v.v…

Phan Khôi là người đầu tiên tiêu dùng các khái niệm“Nghệ thuật vị nghệ thuật”, “Học phiệt”; mà content của nó hàm cất sự cầm đầu của một cuộc bí quyết mạng trong thi ca như tác giả Thi Nhân Việt Nam từng khẳng định. Chính các thuật ngữ này đã dấy lên các tranh luận có khuynh hướng “Bút chiến” trên diễn đàn thơ văn Việt Nam từ thời kỳ Tiền chiến đến các thập niên năm, sáu mươi của thế kỷ trước.

Tôi còn nhớ, các năm học đại học sau năm 1975, ở trường đại học Văn Khoa, khi được nghe các giáo sư Trần Thanh Đạm, nhà thơ Nguyễn Đình Thi, nhà sử học Trần Quốc Vượng trò chuyện về Nhóm Nhân văn giai phẩm, rồi các thầy đọc một vài câu thơ trong bài Tình già của Phan Khôi và bài Nhất định thắng của Trần Dần. Qua đó, bên tôi cũng chỉ biết sở hữu máng về một khuynh hướng Nghệ thuật vị nghệ thuật đối lập sở hữu khuynh hướng nghệ thuật vị con người do Đảng Lao động Việt Nam khởi xướng để chống lại khuynh hướng nghệ thuật vị nghệ thuật trong các năm 50, 60 của thế kỷ trước.

Khuynh hướng nghệ thuật vị nghệ thuật, – là khuynh hướng “văn nghệ phản động, chống lại chế độ xã hội chủ nghĩa và vai trò lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam trong văn nghệ; đề cao tư tưởng tự do cảm hứng và đòi ý tưởng theo sở say mê của người nghệ sĩ, chứ không thuộc về vào chính trị”; “trả văn nghệ cho văn nghệ sĩ”… như kết luận trong vụ án “Nhóm Nhân văn giai phẩm”…

Trong bài viết này, tôi không có ý định bàn luận về “Vụ án Nhân văn giai phẩm”của thế kỷ trước. Chỉ mạn phép bàn về các phương diện nào đó bài thơ Tình già của Phan Khôi. Nhưng biết khiến cho cho sao được. Chính Phan Khôi, người nghệ sĩ tài ba ấy, – người được coi là linh hồn của hướng lớn mạnh Nhân văn giai phẩm! Chỉ biết rằng trong số các văn nghệ sĩ từng là thành viên của Nhóm Nhân văn giai phẩm một thời, có nhiều người đã gặt hái được sự thăng hoa trái tim của Nữ thần nghệ thuật, nhưng không ít người bị rơi vào cảnh khốn cùng của nghề văn. Thôi thì đó là vấn đề lịch sử! Và lịch sử tự nó có bí quyết hóa nháii theo thời gian. Nhất là đối mang nghệ thuật vẫn có con đường riêng, – con đường mà trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội thì không thể, ví như chính trị, thủ đoạn chính trị của vòng xoay quyền lực là tính đặc thù của chính trị; còn nghệ thuật là tự thân trong sự cảm nhận, đánh giá công chúng, – chủ thể đánh giá nghệ thuật thì trước hết ở đây sự đánh giá sở hữu tinh thần chủ động, tự giác, sở hữu tính tích cực và tự do lựa chọn tác phẩm nghệ thuật cho yêu đam mê hợp sở hữu cần bắt buộc có thẩm mỹ – lcảm hứng thẩm mỹ của mình, thông qua thử khám phá thẩm mỹ của bản thân và xã hội.

Người ta cũng không thấy lúcến cho lạ lúc có các cảm hứng nghệ thuật đã tồn tại nhiều thế kỷ, nhưng ở mỗi thời đại lại có khả năng biểu đạt của nó khác nhau. Cùng một bản nhạc, một vở kịch có không ít chủ thể khác nhau biểu hiện, nhưng cũng có các sự thành công, thất bại và do tính chất mở của nghệ thuật đã có lại tính vô tận trong sáng tạo của chủ thể biểu hiện dưới các hình đồ vậtc khoảng trống, thời gian, hình tượng nghệ thuật khác nhau.

Vào thời kỳ đổi mới, nhiều nghệ sĩ từng kéo Nhóm Nhân văn giai phẩm đã được phục hồi danh dự và được phong tặng các fakei thưởng cao quí như fakei thưởng Hồ Chí Minh: Giáo sư Cao Xuân Huy, Văn Cao, Trần Đức Thảo, Đào Duy Anh, Nguyễn Văn Tý; nháii thưởng Nhà nước: Lê Đạt, Trần Dần, Phùng Quán, Hoàng Cầm.

kém chất lượngi thưởng này là muộn, nhưng xứng đáng, ví như ông Đỗ Chu (thành viên của Hội đồng kém chất lượngi thưởng chuyên ngành Văn học) đã phát biểu: “Có thể cho đây là lời xin lỗi của anh em đối mang các anh”.“nháii thưởng này là cử chỉ đẹp, cho dù là muộn, nhưng muộn còn hơn ko.” Theo tôi, ông Đỗ Chu đã nhân danh ai? “Anh em” nào đối mang …“các anh”? Và sao “muộn còn hơn ko”? nên nhắc rằng, “lời xin lỗi” ấy, ít nhất buộc đề nghị là chủ tịch Hội đồng fakei thưởng Hồ Chí Minh, kém chất lượngi thưởng Nhà nước và còn hơn nữa…

Tờ Phụ Nữ Tân Văn ngày 10.3.1932 đánh giá thông tin bài thơ Tình Già của Phan Khôi được coi như đột phá khẩu cho hướng lớn lên thơ mới. kể như biện pháp ví của ko ít văn nghệ sĩ thời ấy là Phan Khôi đã thổi một luồng gió mới xô ngã bức tường thành khép kín trong vòng luẩn quẩn của thi ca Nho học.

Tình già, một bài thơ còn nhiểu ẩn số! Theo bên tôi loại ẩn số ấy kế bên phương diện tình yêu lứa đôi, có thể xét về hai phương diện: 1. Tình già – phong bí quyết thơ mới; 2. Tình già – Thiên hướng chính trị.

1. Tình già – phong biện pháp thơ mới

Là một bài thơ viết theo bắt mắt, trình bày hầu hết mới, giả dụ ko nhắc là đối lập và đa số xa lạ với phong biện pháp thơ truyền thống, – thơ đường luật vốn đã có lâu đời trong thi ca Việt Nam. Đó là lối thơ bắt buộc có vần, lại đề nghị hạn định số từ trong mỗi câu theo các nguyên tắc nhất định. Thật khó lý fakei lúc chúng ta đọc những bài bình fakeng thơ đăng rải rác, được tập hợp trong Chương Dân thi thoại mới thấy một biện pháp hiểu mặn mà, thích thú về những bài thơ Nôm, thơ quốc ngữ mới xem tưởng tầm thường… Phan Khôi là người thẩm thấu được dòng tinh túy, cao siêu của thơ cũ. Về phương diện thơ cũ, một số thơ Phan Khôi cất tứ thâm trầm với lời thơ già dặn, điêu luyện: đọc Bơi thuyền trên sông Tân Bình…Song, ông lại là người sớm nhận ra tính chất khuôn sáo, chật hẹp của thơ cũ. giả dụ kể ông toàn bộ phá bỏ thơ cũ để xây dựng một lối thơ toàn thể mới, – thơ văn xuôi cứng cáp ko đúng như một số người từng ngộ nhận. Vì dù là thơ mới hay thơ cũ vấn đề cốt lõi trong thi ca theo ông vẫn là vần điệu, – đó là phương tiện dùng để truyền tải content của tác phẩm và cũng là dòng lúcến cho cho cho cho phong cách trình bày cá nhân của người làm thơ.

Thơ mới là một khuynh hướng sáng tác theo lối tự do mà Phan Khôi đem trình ra giữa làng thơ. Ông từng viết rằng: “Làng thơ bên Pháp lâu nay có nảy ra một lối thơ mới kêu là “thi tự do” (vers libre). Nó đã ko niêm, ko luật, ko hạn chữ, cũng ko có vần nữa. Bên Tàu chừng hơn 10 năm nay cũng có lối thơ mới ấy cực kỳ thịnh hành”. Điều này, chứng minh rằng Phan Khôi phê phán tính hạn chế, sự chật hẹp của lối thơ cũ, – là thơ viết theo nguyên tắc ko chỉ lệ thuộc tuyệt đối vào vần điệu, mà còn bị chi phối về hình lắp thêmc và nội dung. Vần điệu, hình vật dụngc và nội dung theo lối thơ cũ ko đáp ứng được những nên mới của thơ văn xuôi về sau này, – lối thơ mà ngày nay đã thành phổ biến. Chả thế, lúc làm thơ tôi cũng không ngần ngại phá cách cả thơ mới “truyền thống” lúc làm câu thơ vẻn vẹn có một chữ.

Phan Khôi tất nhiên không tán thành Ký giả Thượng Minh, vì Thượng Minh đã sửa lại bài Tình già theo lối “lục ngôn tân thể” đại khái như:


Page 2

Đó là thời điểm bài thơ được công bố và hình thiết bịc của bài thơ. bên cạnh đó, là nghi vấn về câu chuyện thực để bài thơ có mặt.

Qua những bài viết từ hai người con của ông – Phan Thị Mỹ Khanh (Phan Thị Miều) và Phan An Sa, những góc khuất của bài thơ này dần được “vén màn”.

Nhà văn Phan Khôi cùng người vợ thứ hai Nguyễn Thị Huệ và hai con: Phan Nam Sinh, Phan An Sa

Về nguyên bản bài thơ Tình già

gần như những bài viết về bài Tình già đều cho rằng bài thơ này được đăng đầu tiên tiên trên tờ Phụ nữ tân văn ra ngày 10.3.1932. Như bài viết “Tình già” của Phan Khôi là thơ mới? của tác giả Lê Quang Thái đăng trên số đặc biệt của tạp chí Sông Hương tháng 9.2014 ghi: “Báo Phụ nữ tân văn số 122 ra ngày 10.3.1932 đăng bài thơ Tình già của nhà nho tân tiến Phan Khôi (1887 – 1959). Khoảng hơn 8 tháng sau, tuần báo Phong hóa đăng lại bài thơ dậy sóng ấy vào số báo tết năm Quý Dậu, ngày 24.1.1933”.

Năm 1941, Hoài Thanh và Hoài Chân trong bài tổng quan giới thiệu cuốn Thi nhân Việt Nam, viết về sự kiện xuất hiện bài thơ này như sau: “Nhưng một ngày kia, cuộc cách mạng về thơ đã nhóm dậy. Ngày ấy là ngày 10 Mars 1932. lần đầu tiên tiên tiên thành trì thơ cũ hiện ra một lỗ thủng. Ông Phan Khôi hăng hái như một vị tướng quân, dõng dạc bước ra trận”.

Tuy nhiên, trong bài viết “Phần hồn & phần xác bài thơ Tình già” (sách Tôi với Thầy tôi, Phan Khôi – NXB Đà Nẵng, 2021), tác giả Phan An Sa cho biết: “Vào năm 2009, nhà nghiên cứu văn học Lại Nguyên Ân phát hiện: bài báo Một lối “thơ mới” trình chánh giữa làng thơ của Phan Khôi – trong bài có đăng kèm bài thơ Tình già – lần đầu tiên được đăng trên Tập văn mùa xuân của báo Đông Tây số Tết Nhâm Thân 1932, ở Hà Nội. Cũng bài báo này và bài thơ này, nhưng bản đăng ở báo Phụ nữ tân văn số 122 ngày 10.3.1932 trong Sài Gòn, muộn hơn khoảng một tháng, lại bị Sở kiểm duyệt nên đục bỏ mất trên một trăm từ, cụ thể là bỏ hết những đoạn nào, từ nào nhắc đến bài Dân quạ đình công của Phan Khôi gắn với xu thế xin xâu, kháng thuế ở Trung kỳ đầu năm Mậu Thân 1908 (…). Năm đó, ngày mồng 1 Tết Nhâm Thân, nhằm ngày 6.2.1932, bởi vậy bài Tình già được công bố lần đầu ít nhất là một tuần trước đó”.

nên chăng, do tờ Phụ nữ tân văn lúc đó có ảnh hưởng lớn, bài thơ Tình già được đăng trên báo này đã dẫn đến những tranh luận về Thơ mới, phải gây ra sự nhầm lẫn như trên? Đây là vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu.

Về tính nguyên văn của bài thơ Tình già, tác giả Phan An Sa cho rằng được lưu ý những bản lưu truyền bây chừ đều khác siêu xa với nguyên dòng.

Tư liệu về thời điểm đăng báo và nguyên văn bài thơ Tình già được Phan An Sa nhắc rõ trong sách Tôi với Thầy tôi – Phan Khôi (NXB Đà Nẵng, 2021)

Mối tình ngang trái được chôn kín?

Trong bài Phan Khôi tự truyện đăng trên Đông Dương tạp chí số Xuân năm 1939, nhiều yếu tố hé lộ cho ta liên tưởng đến nguồn gốc có mặt của bài thơ này. Trong cuốn Nhớ cha tôi – Phan Khôi (NXB Đà Nẵng, 2017), bà Phan Thị Mỹ Khanh dẫn theo truyện này: Năm 1908, vì bị tình nghi dấn mình vào phong trào kháng sưu thuế Trung kỳ, Phan Khôi bị bắt đi tù tại nhà lao Hội An. Một ngày, ông được viên quan võ hàng tứ phẩm trông coi nhà tù điều ra nhà viết câu đối. Ở đó, quanh đó quan cai tù ra, có “một thiếu phụ còn trẻ lắm, trạc tuổi tôi, người trắng trẻo, khuôn mặt trái xoan, cả đầu lẫn cổ quấn cái khăn nhiễu điều ngồi bên kia sập” mà sau “nghe mới biết người ấy là bà Ch. vợ ông”.

Sau khi người thiếu phụ ấy rót rượu cho ông uống để có cảm hứng viết, thì “Bấy giờ tôi thấy dễ chịu, hươi cây bút như rồng bay phượng múa, hết đôi này đến đôi khác, càng viết càng thấp. Người thiếu phụ cứ đưa con mắt theo ngòi viết tôi”. Sau bữa ấy, người thiếu phụ cảm mến người viết chữ, buộc bắt buộc nhờ người tù có gói nhỏ gồm trầu, cau… đề cập là của bà Ch. gửi ông. Người tù này tiết lộ: “Lâu nay tôi phục dịch hằng ngày trong nhà ông Ch. và tôi đã được tin cậy nên bà Ch. có đem tình riêng ngỏ với tôi nhiều lần. Bà kể bà thấy thầy thì thương lắm, từ bây giờ gởi vật nhỏ mọn làm tin, mong ngày khác thầy cho bà gặp để nhắc chuyện…” (trích Phan Khôi tự truyện).

Đem dòng tự truyện trên mà gán ghép với căn nguyên vững mạnh ra của bài thơ Tình già, thì là sự gượng ép. Nhưng ở đây có mấy yếu tố thể hiện rõ mối tình ngang trái như trong tự truyện: “Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng, mà lấy nhau hẳn đà không đặng (…)/Ta là nhân ngãi, đâu có đề nghị vợ chồng mà tính việc thủy chung”. Hay: “Người thiếu phụ cứ đưa con mắt theo ngòi viết tôi; chỉ nhìn nhau mà hai bên tôi còn sợ tai tiếng, không dám nhìn no nê”… làm ta liên tưởng đến hình ảnh rất gợi: “Con mắt còn có đuôi”. Và đặc biệt, từ năm 1908 đến 1932, khi bài thơ đăng báo, đúng là “hai mươi bốn năm sau”!

Trong bài viết “Phần hồn & phần xác bài thơ Tình già”, Phan An Sa nhận định: “chiếc mới của phần hồn bài Tình già là lần đầu tiên bài thơ công khai miêu tả tình yêu tự do nam nữ, không bị ràng buộc bởi lễ giáo phong kiến, thậm chí vượt cả ra ko kể luật pháp, vượt cả ra bên cạnh đạo nghĩa vợ chồng…”.

Luận bàn về thơ, Phan Khôi cho rằng: “Đại phàm thơ là để tả cảnh tự tình, mà hoặc tình hoặc cảnh cũng yêu cầu qui cho chơn. Lối thơ cũ của ta, ngũ ngôn hay thất ngôn, tuyệt cú hay luật thể thì nó bị câu thúc quá. Mà dầu có phóng ra, theo lối thất cổ, như bài Dân quạ đình công đây, cũng vẫn còn bị câu thúc. Hễ bị câu thúc thì nó nên mất mẫu chơn đi, không mất hết, cũng mất già nửa phần.

Tôi nhìn thấy trong thơ ta có một điều đáng bỉ, là bài nào cũng như bài nấy. Cứ rủ nhau khen hay thì nó là hay, chứ nếu lột tận xương ra mà xem, thì chẳng biết cái hay ở đâu. Như bài Dân quạ đình công đó, chỉ nhờ có đem việc đình công là một việc mới ra mà tả, việc ấy lại là hiệp với… người đời nay, thành thử người ta ưa, chớ coi kỹ thì nó cũ quá, thiệt tình không hề hay gì.

Vậy bắt buộc tôi rắp toan bày ra một lối thơ mới. Vì nó chưa thành thực nên chưa có thể đặt tên kêu là lối gì được, song có thể cử cái đại ý của lối Thơ mới này ra, là: Đem ý thật có trong tâm khảm mình tả ra bằng những câu có vận, mà chẳng phải bó buộc bởi những niêm luật gì hết”.

Đó là lý do Phan Khôi “trình làng” bài thơ Tình già.

Nhân dịp bước sang năm mới 2022 – tròn 90 năm bài thơ Tình già của Phan Khôi được trình làng, khởi xướng cho mẫu Thơ mới trên bầu trời thi ca Việt Nam, dẫn lại một vài chi tiết để bạn đọc thêm một lần nữa tham khảo.

Bài thơ Tình già được Phan An Sa dẫn lại nguyên văn về nội dung và hình vật dụngc với 10 câu như sau:

Tình già

Hai mươi bốn năm xưa, một đêm vừa gió lại vừa mưa,

Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ, hai cái đầu xanh kề nhau than thở:

– “Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng, mà lấy nhau hẳn đà không đặng;

Để đến nỗi tình trước phụ sau, chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau!”

– “Hay! kể mới bạc làm sao chớ! Buông nhau làm sao cho nỡ?

Thương được chừng nào hay chừng nấy, chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy!

Ta là nhân ngãi, đâu có phải vợ chồng mà tính việc thủy chung”

Hai mươi bốn năm sau, tình cờ đất khách gặp nhau;

Đôi cái đầu đều bạc. Nếu chẳng quen lung, đố có nhìn ra được!

Ôn chuyện cũ mà thôi. Liếc đưa nhau đi rồi! Con mắt còn có đuôi!

Tin liên quan

Bạn đang đọc bài viếtÝ nghĩa của bài thơ tình già tuyệt vời nhất 2024


✅ Thâm niên trong nghềCông ty dày dặn nghiệm trong ngành giặt từ 5 năm trở lên.
✅ Nhân viên chuyên nghiệpĐội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình có kinh nghiệm và kỹ năng trong giặt đồ.
✅ Chi phí cạnh tranhChi phí giặt luôn cạnh tranh nhất thị trường và đảm bảo không có bất kỳ chi phí phát sinh nào.
✅ Máy móc, thiết bị hiện đại⭐Chúng tôi đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại nhất để thực hiện dịch vụ nhanh chóng và hiệu quả nhất

HỆ THỐNG CỬA HÀNG GIẶT LÀ CÔNG NGHIỆP PRO

 

Cở sở 01: Ngõ 199/2 Đường Phúc Lợi, Phúc Lợi, Long Biên, Hà Nội

Cơ Sở 02: Số 200, Trường Chinh, Quận Thanh Xuân, Hà Nội

Cơ Sở 03: Số 2C Nguyên Hồng, Thành Công, Ba Đình, Hà Nội

Cơ Sở 04: Số 277 Thanh Nhàn, Hai Bà Trưng, Hà Nội

Cơ Sở 05: Số 387 Phúc Tân, Lý Thái Tổ, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Cơ Sở 06: Số 4 Hàng Mành, Hàng Gai, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Cơ Sở 07: Số 126, Thượng Đình, Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội

Cơ Sở 08: Số 261 Nguyễn Khang, Yên Hoà, Cầu Giấy, Hà Nội

Cơ Sở 09: Số 68 Nguyễn Lương Bằng, Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội

Cơ Sở 10: Tầng 7, Plaschem 562 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, Hà Nội

Cơ Sở 11: Số 72, Phố An Hòa, P. Mộ Lao, Hà Đông, Hà Nội

Cơ Sở 12: Số 496, Thụy Khuê, Bưởi, Quận Tây Hồ, Hà Nội